नेपालको संघीय संरचना अन्तरगत प्रदेश नं ३ बागमती प्रदेश स्थित नेपालकै पहाडी क्षेत्रमा रहेको साविक बागमती अंचल, नुवाकोट जिल्ला अन्तर्गत बेल्कोटगढ़ी नगरपालिका वडा नं. ११ बेल्कोट उपल्लो तिगाउँमा स्थित पिता श्याम प्रसाद मुडभरी र माता सुन्दर कुमारी मुडभरीको कोखबाट वि.स २०५० साल मङ्सिर २७ गतेका दिन जन्म लिएका संजय मुडभरी अहिले आफ्नो फोटोग्राफी र अन्य ब्याबसाय संगै समाज सेवाको यात्रालाई निरन्तर अगाडि बढाउदै आएका छन । उनलेे डिस्ट्रिक्ट ३२५ जे नेपालको हाल रिजन चियार्पर्सन लायन्स क्लब काठमाडौँ यौंग स्टारको पुर्ब अध्यक्ष, श्री कृष्ण प्रणामी युवा परिषद बागमतीको सदस्य समेत भईसकेका छन।
प्रस्तुत छ नेत्रवाण अनलाइन खबरका लागि सन्तोष बजगाईले फोटोग्राफी क्षेत्रमा लागेका र बिविध व्यवसायमा सफल भइ आफ्नो आधा जिबन समाज सेवामा व्यतित गरेका प्रस्तोता संजय मुडभरी सङ्ग गरेका कुराकानी.
• तपाई अहिले के मा ब्यस्त हुनुहुन्छ ?
विगत १२ वर्ष देखि फोटोग्राफी भिडियोग्राफी तथा फोटो स्टुडियोमा आबद्ध छु । संगै फोटो फ्रेम व्यवसायमा पनि पछिल्लो ५ वर्ष देखि संचालन गरिरहेको छु ।
• तपाईं निजानन्द सम्प्रदाय अन्तर्गत रहेको श्रीकृष्ण प्रणामी धर्ममा कहिले देखि आवद्ध रहनुभयो?
श्री कृष्ण प्रणामी धर्ममा म आवद्ध भएको एकिन यति वर्ष भनेर भन्नु सायद सहि हुदैन किन भने मेरो पुर्खा बुवा हजुरबुवा देखि नै यस सम्प्रदायमा आस्था राख्ने र आफु संगै आफ्नो परिवार लाइ पूर्ण रुपले सहि मार्ग-दर्शन र सभ्य बनाउन सदैब तल्लिन हुनुहुन्थ्यो सोहि अनुसार म पनि प्रणामी सम्प्रदाय प्रति पूर्ण रुपले आस्था राख्ने भए । यस धर्मले कुनै पनि व्यक्ति लाइ सत्त्यता के हो जिबन के हो र मरण के हो भन्ने कुरा स्पस्ट रुपमा बुझाउछ ।
• तपाईले धर्मकर्ममा कतिको रुचि राख्नु हुन्छ त?
धर्म कुनै बन्धन होइन, यो त आत्मसुद्दी र सत्मार्गतर्फ अग्रसर गराउने मार्गदर्शक शक्ति हो। म धर्मप्रति गहिरो आस्था राख्छु, किनकि यसले जीवनलाई अनुशासन, सत्य, करुणा, र भक्तिले भरिएको बनाउँछ। विशेषगरी, म श्रीकृष्ण प्रणामी धर्म सनातन धर्म को शिक्षाहरूबाट प्रेरित छु।
श्रीकृष्ण प्रणामी धर्मले श्रीकृष्णको दिव्य शिक्षालाई आत्मसात गर्दै सत्य, प्रेम, दया, र निष्कपट भक्तिको मार्ग देखाउँछ। यस धर्ममा कुनै जात-पात, भेदभाव रहित समानताको शिक्षा दिइन्छ। भगवान श्रीकृष्णको उपदेश—”सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज” अर्थात् सम्पूर्ण धर्महरूलाई छोडेर मेरो शरणमा आओ—मलाई अत्यन्त प्रेरणादायी लाग्छ।धार्मिक आस्था राख्ने तरिका भनेको केवल कर्मकाण्डमा सीमित रहनु मात्र होइन, बरु हृदयदेखि नै सत्य र प्रेमको बाटो अँगाल्नु हो। म आफ्ना दैनिक कार्यहरूमा पनि धार्मिक मूल्यमान्यता लागू गर्ने प्रयास गर्दछु। सत्य बोल्नु, अहिंसा पालन गर्नु, कर्मयोगमा विश्वास राख्नु, अनि अरूलाई सहयोग गर्न सधैं तत्पर रहनु नै साँचो धर्म हो।हरेक बिहान ध्यान, सत्संग, वा भक्ति संगीत सुनेर दिनको सुरुवात गर्दा मन पवित्र रहन्छ। म व्यवसाय, समाजसेवा, र व्यक्तिगत जीवनमा धर्मका शिक्षाहरूलाई आत्मसात गर्ने प्रयास गर्छु, जसले मलाई मानसिक शान्ति मात्र होइन, सही मार्गमा अगाडि बढ्न सहयोग पुर्याउँछ।
यसरी, धर्म मेरो लागि केवल परम्परागत अभ्यास नभई, आत्मशुद्धि र समाजसेवाको एक अभिन्न अंश बनेको छ। श्रीकृष्ण प्रणामी धर्मका शिक्षाहरूबाट प्रेरित हुँदै सत्य र सेवाको मार्गमा हिँड्ने प्रयास गरिरहेको छु।
• धार्मिक कार्यमा लागेका युवालाई तपाईं के भन्नुहुन्छ?
युवा अवस्थालाई जीवनको सुनौलो अवसर मानिन्छ। यो समय शक्ति, जोश, र दृढ निष्ठाको संगम हो। यदि यो उर्जाशील समयलाई सही मार्गमा प्रयोग गर्न सकियो भने जीवन केवल सफल मात्र होइन, धर्ममय, पवित्र, र अर्थपूर्ण बन्छ।
धर्म भनेको केवल पूजा-पाठ वा कर्मकाण्डमा सीमित छैन, यो त सत्य, अहिंसा, सेवा, प्रेम, र समर्पणको मार्ग हो। जो युवा आज धार्मिक कार्यहरूमा लागिरहेका छन्, तिनीहरू वास्तवमै सत्मार्गी योद्धा हुन्। भगवान श्रीकृष्णले गीतामा भन्नुभएको छ—
“यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम्।।”
(हे अर्जुन! जब-जब धर्मको ह्रास हुन्छ र अधर्मको वृद्धि हुन्छ, तब म स्वयं धर्मको पुनर्स्थापनाका लागि प्रकट हुन्छु।)
त्यसैले, युवाहरूले धर्मलाई केवल परम्पराको रूपमा नभई, आफ्नो जीवनको सार को रूपमा बुझ्नुपर्छ। तपाईंकै हातमा छ नयाँ युगको निर्माण। यदि तपाईं सत्यको मार्गमा हिँड्नुभयो भने, तपाईंको प्रत्येक कर्म ईश्वरीय सेवा हुनेछ। सेवा गर्नु नै परम धर्म हो। श्रीकृष्ण प्रणामी धर्मले पनि निस्वार्थ सेवा, प्रेम, र भक्ति को महत्व सिकाउँछ।”धर्म केवल मन्दिरमा होइन, हृदयभित्र हुनुपर्छ।”
• प्रणामी सिंगिङ् आईकनको बारेमा नि अलिकती भन्नुस न ?
प्रणामी सिङ्गिङ् आइकन केवल एउटा साधारण गायन प्रतियोगिता मात्र नभई निजानन्द सम्प्रदायको ऐतिहासिक र विश्वव्यापी अभियान हो, जसले प्रणामी धर्म स्वीकार गर्ने भक्तहरू मात्र नभएर सम्पूर्ण मानव जातिलाई एकताको सूत्रमा बाँध्ने अद्वितीय पहल गर्दैछ। धर्म केवल उपासना होइन, शान्ति, प्रेम, सत्य, र सुसंस्कारको प्रवाह हो, जसलाई संगीतले आत्मशुद्धिको सर्वोत्तम माध्यमका रूपमा उजागर गर्छ। निजानन्द सम्प्रदायले सधैं सर्वधर्म समभाव, निस्वार्थ सेवा, र शुद्ध भक्तिको मार्ग देखाउँदै जात, धर्म, र सम्प्रदायको सीमालाई तोडेर सम्पूर्ण मानवतालाई एकत्रित गर्ने प्रेरणा दिएको छ, र यही मार्गदर्शनलाई संगीतमार्फत विश्वव्यापी रूपमा फैलाउने अनुपम प्रयास नै प्रणामी सिङ्गिङ् आइकन हो। यो केवल प्रतियोगिता नभएर भक्ति रसलाई गीत-सङ्गीतद्वारा संसारभर प्रवाहित गर्ने अभियान हो, जसले सत्य, भक्ति, र प्रेमलाई आत्मसात् गर्ने सबैलाई समेट्ने लक्ष्य लिएको छ। श्रीकृष्ण प्रणामी धर्मले भक्ति संगीतलाई विशेष महत्व दिँदै कीर्तन, भजन, सत्सङ्ग जस्ता माध्यमबाट आध्यात्मिक जागरण गराउँदै आएको छ, जसलाई प्रणामी सिङ्गिङ् आइकनले आधुनिक प्रविधिसँग जोड्दै नयाँ पुस्तालाई धर्मप्रति आकर्षित गर्ने प्रयास गरिरहेको छ। “एक भक्ति, एक आवाज, एक विश्व” को मूल मन्त्रका साथ, यस अभियानले संगीत, भक्ति, र विश्व एकताको माध्यम बनेर सम्पूर्ण मानवतालाई एकत्रित गर्दै आध्यात्मिक क्रान्तिको सुरुवात गरिरहेको छ। प्रणामी सिन्गिंग आइकन को मुख्य श्रेय आदरणीय नबिन कुमार तिमल्सिना ज्यु हुनुहुन्छ साथै यो टिम ले अन्य कार्यक्रम हरु जस्तै PRANAMI ONLINE QUIZ, वाणी सन्ध्या,श्री बीतक कथा,प्रणामी समाचार,प्रणामी बाल प्रतिभा पस्किसकेको छ ।
• प्रणामी सिंगिङ् आईकनको तपाईं अहिले कुन पोस्ट मा हुनुहुन्छ र के गर्नु हुन्छ?
म प्रणामी सिङ्गिङ् आइकन मा क्यामेरा हेड तथा प्रोग्राम म्यानेजमेन्ट हेड को जिम्मेवारी सम्हालिरहेको छु। मेरो भूमिकामा कार्यक्रमको सम्पूर्ण व्यवस्थापन तथा क्यामेरासम्बन्धी प्राविधिक पक्षहरूको समन्वय गर्दै भव्य प्रस्तुति सुनिश्चित गर्नु हो । मिडिया टिमलाई नेतृत्व गर्दै कार्यक्रमको प्रत्येक महत्त्वपूर्ण क्षणलाई उत्कृष्ट रूपमा क्याप्चर गर्ने जिम्मेवारी मेरो हो । साथै,
सम्पूर्ण कार्यक्रमलाई प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्न व्यवस्थापन टिमसँग मिलेर कार्य गर्दैछु, जसले गर्दा प्रणामी सिङ्गिङ् आइकन लाई अझ व्यवस्थित, रोचक, र सफल बनाउन सकियोस्।
• प्रणामी सिंगिङ् आईकनले कस्ता कस्ता काम गर्दै आएको छ? प्रणामी सिंगिङ् आईकनको कार्यक्रम ले समाजमा लुकेका प्रतिभा बाहिर आउछन त?
प्रणामी सिङ्गिङ् आइकन केवल एउटा गायन प्रतियोगिता नभई धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक उत्थान को लागि समर्पित अभियान हो, जसले भक्ति संगीतलाई प्रवर्द्धन गर्दै समाजमा लुकेका प्रतिभाहरूलाई पहिचान गर्न र उनीहरूलाई उचित मञ्च प्रदान गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेको छ। यस कार्यक्रमले श्रीकृष्ण प्रणामी धर्मको परम्परागत भजन, कीर्तन तथा भक्तिमय संगीतलाई आधुनिक माध्यमहरूसँग जोड्दै नयाँ पुस्तालाई प्रेरित गर्ने कार्य गर्दै आएको छ। युवाहरूलाई धार्मिक संगीततर्फ आकर्षित गर्दै, सांस्कृतिक सम्पदा संरक्षण गर्दै, संगीतमार्फत विश्वव्यापी एकता तथा जागरण ल्याउने लक्ष्य लिएको यस अभियानले समाजमा रहेका नवप्रतिभाहरूलाई पहिचान गराउन र उनीहरूको कला उजागर गर्न विशेष योगदान दिइरहेको छ। कतिपय प्रतिभाशाली गायकहरू अवसर नपाएर ओझेलमा परेका हुन्छन्, तर यस प्रतियोगिताले उनीहरूलाई विश्वसामु चिनाउने सुवर्ण अवसर प्रदान गर्दै आत्मविश्वास वृद्धि गर्ने प्रेरणा दिन्छ। “एक भक्ति, एक आवाज, एक विश्व” को लक्ष्यसहित, प्रणामी सिङ्गिङ् आइकनले धार्मिक संगीतलाई विश्वव्यापी बनाउँदै समाजमा नयाँ प्रतिभाहरू उजागर गर्न निरन्तर कार्य गरिरहेको छ।
• तपाईंलाई फोटोग्राफी को माध्यम ले काम गर्दा कस्तो अनुभव भएको छ त?
फोटोग्राफीको माध्यमबाट प्राप्त अनुभव फोटोग्राफी केवल एक पेशा मात्र होइन, यो त स्मृतिहरू संकलन गर्ने, भावनाहरू कैद गर्ने, र कथाहरू बयान गर्ने अद्भुत कला हो। जब म क्यामेराको पछाडि उभिन्छु, म कुनै पनि क्षणलाई अमर बनाउने जिम्मेवारी लिन्छु, जसले हरेक फोटोमा एक विशेष भावना बोकेको हुन्छ। विभिन्न अवसरहरूमा, जस्तै विवाह, धार्मिक कार्यक्रम, सांस्कृतिक उत्सव, प्रकृति, र विशेष क्षणहरूलाई क्यामेरामा कैद गर्दा मैले मानिसहरूको वास्तविक हर्ष, प्रेम, र भावनाहरूलाई नजिकबाट महसुस गर्न पाएको छु।
फोटोग्राफीले मलाई नयाँ मानिसहरू भेट्ने, फरक-फरक संस्कृतिहरू बुझ्ने, र हरेक तस्वीरमार्फत एउटा कथा भन्न सक्ने अवसर दिएको छ। यस यात्रामा मैले धैर्यता, रचनात्मकता, र समयको महत्त्व बुझ्न सकेँ। प्रविधिको प्रयोग गर्दै अझै उत्कृष्ट फोटोग्राफी गर्ने तरिकाहरू खोज्ने क्रममा म दिनहुँ केही नयाँ सिक्ने प्रयास गरिरहेको छु। “स्मृतिहरू सिर्जना गर्दै, पलहरू कैद गर्दै” भन्ने मेरो सोच अनुसार, हरेक तस्वीरले आफ्नै कथा भन्छ, र म यही कथा जीवनभर भन्न चाहन्छु।
• किन तपाईं ले यो ब्यावसाय रोज्नु भयो त? तपाईले यो देश र समाजका लागि यो कार्य किन रोज्नु भयो?
मैले फोटोग्राफी व्यवसाय रोज्नुको मुख्य कारण क्षणहरूलाई अमर बनाउने कला हो। तस्वीरहरू केवल स्मृति होइनन्, तिनीहरू संस्कृति, समाज, र भावनाका ऐना हुन्। नेपालजस्तो विविधतायुक्त देशमा फोटोग्राफीले संस्कृति संरक्षण, सामाजिक कथा प्रवाह, र युवालाई सृजनात्मक पेशातर्फ प्रेरित गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। साथै, तस्वीरहरूले सामाजिक सचेतना बढाउने र परिवर्तनको आवाज बन्ने शक्ति राख्छन्। मैले फोटोग्राफीलाई व्यवसाय मात्र नभई समाज परिवर्तनको साधन का रूपमा लिएको छु, जसले वर्तमानलाई कैद गर्दै भविष्यलाई प्रेरणा दिन्छ।
• तपाईं लायन्स क्लब कहिले देखि आवद्ध रहनुभयो? लायन्स क्लब को माध्यम बाट समाजमा के के सेवा गर्नु भयो त?
मैले २०१६ मा लायन्स क्लब इन्टरनेशनलमा आबद्ध भई समाजसेवाको यात्रामा कदम चालेको हुँ। सांगठनिक परिपक्वता, नेतृत्व क्षमतालाई निखार्दै तिखार्दै लायन्स क्लव याेङ स्टारकाे एक कार्यकाल LCIF कोर्डिनेटर, दुई वर्ष क्लव सचिव, एक वर्ष क्लब डाइरेक्टर, एक वर्ष सेकेन्ड भिपी हुँदै, अध्यक्ष अनि ३२५ जे लायन्सकाे कार्यकालमा १ पटक President of the Month भई Club President बाट साेझै Region Chairperson हुँदै १०० $ डलरकाे MJF अन्तराष्ट्रिय लायन्स ३२५ जे मा Contribution गर्दै नयाँ बर्ष २०२५ काे शुरुवाती महिनामा Region Chairperson Of The Month January हुन सफल हुनुभए। लायन्स क्लबले सदैव “We Serve” भन्ने नारालाई आत्मसात् गर्दै मानव सेवा, शिक्षा, स्वास्थ्य, र वातावरण संरक्षण जस्ता क्षेत्रमा योगदान पुर्याउँदै आएको छ। मैले लायन्स क्लबमार्फत विभिन्न सामाजिक सेवाहरूमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छु। जस्तै: निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर, रक्तदान कार्यक्रम, शिक्षा सामग्री वितरण, अशक्त तथा विपन्न परिवारलाई सहयोग, वृक्षरोपण अभियान, र प्राकृतिक विपत्तिमा राहत वितरण जस्ता कार्यक्रमहरू सञ्चालन तथा व्यवस्थापन गर्दै आएको छु। क्लबको माध्यमबाट समाजका बिपन्न तथा सेवाको आवश्यकता भएका समुदायहरूलाई सहयोग गर्ने अवसर पाउनु नै मेरो लागि सौभाग्यको कुरा हो। समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन लायन्स क्लबको योगदान उल्लेखनीय छ, र म यसको एक सक्रिय सदस्य भएर निरन्तर सेवा गरिरहेको छु।
• तपाईं अब के गर्नु हुन्छ र अहिलेका युवाहरू का लागि के भन्नुहुन्छ?
नेपाल र आफ्नो व्यवसायप्रति गहिरो लगाव हुँदाहुँदै पनि परिस्थितिले मलाई बैदेशिक रोजगारको बाटो रोज्न बाध्य बनाएको छ। परिवारको भविष्य सुनिश्चित गर्न तथा नयाँ अवसरहरूको खोजीमा देश छोड्ने निर्णय लिनु परेको छ। तर, यो केवल भौगोलिक परिवर्तन मात्र हो, मन सधैं नेपालमै रहनेछ। युवाहरूका लागि मेरो सन्देश – जीवनका कठिन परिस्थितिहरूले जता लगे पनि आफ्ना सपनाहरूलाई जीवित राख्नुहोस्, मेहनतलाई कहिल्यै नछोड्नुहोस्। सफलता संघर्षबाटै सम्भव हुन्छ, चाहे स्वदेश होस् वा विदेश, ईमानदारिता, सीप, र आत्मनिर्भरता नै असली समृद्धिको आधार हो।
• बिदेशीएका युवालाई तपाईं के भन्न चाहानुहुन्छ?
नेपालको राजनीतिक अस्थिरता, कमजोर नीति-नियम, र सीमित अवसरले गर्दा युवाहरूलाई आफ्नै देशमा व्यवसाय वा कुनै पनि काम-धन्दामा सफल हुन गाह्रो बनेको छ। यिनै बाध्यता र परिवारको भविष्य सुनिश्चित गर्ने जिम्मेवारीले धेरैलाई विदेश जान बाध्य बनाएको छ। देश छोड्ने चाहना कसैको रहर होइन, परिस्थितिको देन हो। तर, जहाँ भए पनि आफ्नो मेहनत र इमानदारिताले भविष्य उज्ज्वल बनाउन सकिन्छ। विदेशमा रहेका सम्पूर्ण नेपाली युवाहरूलाई मेरो सन्देश – तपाईं जहाँ भए पनि आफ्नो प्रतिभा, सीप, र परिश्रमलाई उचाइमा पुर्याउनुहोस्, आत्मनिर्भर बन्नुहोस्, र सधैं नेपाललाई सम्झेर अगाडि बढ्नुहोस्
• तपाईलाई राजनीतिक दृष्टिकोण कस्तो लाग्छ?
नेपालको राजनीति अस्थिरता, अवसरवादिता, र कमजोर नीति-निर्माणको चक्रमा फसेको देख्दा दुख लाग्छ। स्थायी नेतृत्व र दीर्घकालीन सोचको अभावले गर्दा देश विकासको सही बाटोमा अघि बढ्न सकेको छैन। राजनीति भनेको केवल सत्ताको खेल नभई, राष्ट्र र जनताको सेवाको माध्यम हुनुपर्छ। जबसम्म इमानदार नेतृत्व, स्पष्ट नीति, र युवाहरूको सक्रिय सहभागिता हुँदैन, तबसम्म देशको समृद्धि सम्भव छैन। हामी सबै नागरिकले जागरुक भएर सही नेतृत्व चयन गर्नु, नीति-निर्माणमा चासो राख्नु, र सकारात्मक परिवर्तनका लागि योगदान दिनु आवश्यक छ।
• स्थानीय सरकार वा नेपाल सरकारले केही गर्न खोज्ने युवाहरुका लागि कस्ता कस्ता नीतिहरु लेराउनु पर्छ जस्तो लाग्छ?
नेपालमा केही गर्न चाहने युवाहरू सधैं स्थानीय सरकार र केन्द्रीय सरकारबाट उपेक्षित महसुस गर्छन्। कमजोर शासन प्रणाली, अस्थिर राजनीति, र ठोस नीति नहुँदा देशमै बसेर केही गर्ने चाहना भएका युवाहरू निराश बन्ने अवस्था छ। सरकारलाई साँच्चै युवाहरूका लागि काम गर्नुछ भने, उद्यमशीलता र स्टार्टअप प्रवर्द्धन गर्ने नीति ल्याएर सरल कर्जा, कर छुट, तथा बजार उपलब्ध गराउनु आवश्यक छ। साथै, औद्योगिक विकास, कृषि आधुनिकीकरण, र सूचना प्रविधिमा लगानी गरेर रोजगारी सिर्जना गरिनुपर्छ। केवल किताबी ज्ञान होइन, व्यावसायिक शिक्षा, व्यवहारिक तालिम, र प्रविधिमैत्री सीप विकास अनिवार्य गर्नुपर्छ। पारदर्शी शासन, युवा सहभागिता, र भ्रष्टाचार न्यूनीकरणमा कडा नीति अपनाउन सकियो भने मात्र युवाहरूले स्वदेशमै अवसर पाउनेछन्, अन्यथा उनीहरू विदेशिन बाध्य भइरहनेछन्।
• नेपालमा तिव्र रुपमा विकास गर्नका लागि नेपाल सरकार लाई के सुझाव दिनुहुन्छ?
नेपालको द्रुत विकासका लागि सरकारलाई स्पष्ट दिशा, दीर्घकालीन सोच, र प्रभावकारी कार्यान्वयन आवश्यक छ। सबभन्दा पहिला राजनीतिक स्थिरता र राम्रो शासन प्रणाली अनिवार्य छ, किनभने अस्थिर राजनीतिले नीति निर्माण र कार्यान्वयनमा बाधा पुर्याउँछ। साथै, पूर्वाधार विकासमा ठूलो लगानी गर्दै सडक, विद्युत्, सूचना प्रविधि, र यातायातलाई आधुनिक बनाउनुपर्छ। उद्यमशीलता र उद्योग प्रवर्द्धन गर्न सहज लगानी वातावरण, कर नीति, र कानुनी सुरक्षाको सुनिश्चितता आवश्यक छ। कृषि आधुनिकीकरण, पर्यटन प्रवर्द्धन, र सीपमूलक शिक्षामा सुधार गर्दै स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गर्नुपर्छ। सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा, भ्रष्टाचारको अन्त्य गर्दै पारदर्शी प्रशासन लागू गर्न सके मात्र नेपालले तीव्र विकासको गति समात्न सक्छ।
• अन्त्यमा के भन्नुहुन्छ?
जीवनमा सफलता प्राप्त गर्न धैर्य, मेहनत, र सही दिशा आवश्यक छ। चाहे स्वदेशमा होस् वा विदेशमा, आफ्नो लक्ष्यलाई कहिल्यै बिर्सनु हुँदैन। नेपालमा अहिलेका चुनौतीहरू थुप्रै छन्—राजनीतिक अस्थिरता, कमजोर नीति, र अवसरहरूको अभाव। तर, परिवर्तन सम्भव छ, यदि हाम्रै पुस्ताले सही सोच राखेर अघि बढ्न सक्यो भने। जो जहाँ छ, जसरी नै अगाडि बढ्दैछ, आफ्नो भविष्य उज्ज्वल बनाउन निरन्तर संघर्ष गर्नुपर्छ। हरेक प्रयास महत्त्वपूर्ण छ, किनभने हामी नै परिवर्तनका संवाहक हौं । नेत्रवाण अनलाइन खबरलाई तथा संचारकर्मी सन्तोष बजगाईं ज्यु लाइ धेरै-धेरै धन्यवाद ।










