मकवानपुर जिल्लाको पूर्वी भेग हेटौंडा उपमहानगरपालिका–१६, साविक हटिया वडा नं. ९ मा वि.सं. २०४६ सालमा पिता विष्णुप्रसाद वाग्ले र माता लक्ष्मी वाग्लेको कोखबाट पहिलो सन्तानका रूपमा जन्मिनुभएका राजेश वाग्ले हाल हेटौंडा बजारमा व्यवसायिक र सामाजिक जिम्मेवारी सम्हालिरहनुभएको छ। व्यवसाय, समाजसेवा र धार्मिक चेतनामा सक्रिय वाग्ले एक प्राज्ञिक, बौद्धिक व्यक्तित्वका रूपमा स्थापित हुनुहुन्छ। मकवानपुर जिल्लामा उहाँ एक चर्चित युवा समाजसेवी तथा धार्मिक अभियन्ताका रूपमा समेत परिचित हुनुहुन्छ।
उहाँले प्रारम्भिक शिक्षा श्री जनप्रिय माध्यमिक विद्यालय, हटियाबाट प्राप्त गर्नुभएको हो। वि.सं. २०६० सालमा एस.एल.सी. उत्तीर्ण गर्नुभएका वाग्लेले वि.सं. २०६२ मा प्रविणता प्रमाणपत्र (आई.ए.) पनि हासिल गर्नुभयो। त्यसपछि त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा सूचना प्रविधि (आई.टी.) अध्ययन गर्नुका साथै भारतको छत्तीसगढस्थित रायगढमा रहेको श्रीकृष्ण प्रणामी साधनालय र गुजरात प्रान्तको जामनगरस्थित श्री ५ नवतनपुरी धामबाट तरतम्य ज्ञान, सम्पूर्ण हिन्दू धर्म तथा अन्य धर्मसम्बन्धी गहिरो अध्ययन गर्नुभयो।
सानै उमेरदेखि विशिष्ट धार्मिक अभियन्ताका रूपमा स्थापित वाग्लेको शैक्षिक यात्रा मात्र नभई, सामाजिक चेतना, नेतृत्व क्षमता र बौद्धिक योगदान पनि निकै उल्लेखनीय छ।
प्रस्तुत छ, नेत्रवाण डटकम अनलाइन खबरका लागि हेटौंडा उपमहानगरपालिकामा स्थापित धार्मिक अभियन्ता तथा विश्व हिन्दू महासङ्घ नगर समिति, हेटौंडाका नगर अध्यक्ष राजेश वाग्ले ज्यूसँग सञ्चारकर्मी सन्तोष बजगाईंले गर्नुभएको विशेष कुरालागी…
• विश्व हिन्दु महासङ्घको उद्देश्य र कार्यक्षेत्र बारे संक्षेपमा बताइदिनुहोस् ?
विश्व हिन्दु महासङ्घ एक धार्मिक रास्टृय हिन्दू संस्था हो जसको मूल उद्देश्य हिन्दू धर्म, संस्कृति, संस्कार र परम्पराको संरक्षण, प्रवर्द्धन तथा जागरण गर्नु र नेपाल लाई हिन्दु राज्य घोषणा गराउनु हो। यसको कार्यक्षेत्र स्थानीय, राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय तहमा फैलिएको छ, जसमा धार्मिक चेतना फैलाउने, समाजसेवा गर्ने, शिक्षा र संस्कृतिक गतिविधिहरू सञ्चालन गर्ने मुख्य कार्य हुन्।
युबा माझ नेपाल मा अवस्थित विशेष हिन्दु धर्म को मौलिकता एबम महत्व जानकारी गरायेर नेपाल मा रहेको हिन्दुत्व लाई जगेर्ना गर्ने।
विश्व सामु हाम्रो धार्मिक महत्व को जानकारी गराउने।।
• तपाईं कसरी यस संगठनमा आबद्ध हुनुभयो? तपाईको प्रेरणा के थियो?
मैले बाल्यकालदेखि नै सनातन धर्म र संस्कृतिप्रतिको आकर्षण महसुस गर्थें। मन्दिर, पूजा र सामाजिक सेवामा रुचि थियो। यही रुचिलाई संस्थागत रूप दिन चाहँदा विश्व हिन्दु महासङ्घजस्तो संगठन एक उचित प्लेटफर्म भएको अनुभव गरें। यहाँबाट मैले धर्म, समाज र राष्ट्रप्रति योगदान गर्ने प्रेरणा पाएँ।
• नगरपालिका तहमा अध्यक्षको जिम्मेवारी के-के रहन्छ?
नगरपालिका तहमा नगर अध्यक्षको मुख्य जिम्मेवारी भनेको संगठनका नीतिगत कार्यान्वयन गर्नु, स्थानीय कार्यक्रमहरू आयोजना गर्नु, युवा तथा समुदायलाई धर्म र संस्कृतिप्रति जोड्नु, तथा स्थानीय मन्दिर, पर्व र संस्कारसँगको समन्वय गर्दै समृद्धि र जागरूकता फैलाउनु हो।
• तपाईंको नगरपालिकामा हिन्दू धर्मसँग सम्बन्धित मुख्य चाडपर्वहरूमा संगठनको भूमिका कस्तो रहन्छ?
हामी प्रमुख पर्वहरू जस्तै दशैं, तिहार, श्रीकृष्ण जन्माष्टमी, रामनवमी, हरितालिका तीज आदिमा विविध कार्यक्रम गर्छौं — जस्तै झाँकी, भजनकीर्तन, सांस्कृतिक यात्रा र प्रवचन कार्यक्रम। संगठनले संयोजन, सहजीकरण र सहकार्यको जिम्मा लिएको हुन्छ।
• स्थानीय मन्दिर, तीर्थस्थलहरूको संरक्षण र प्रवर्द्धनमा तपाईंको पहल के-के छन्?
हामीले मन्दिरहरूको सरसफाइ, सौन्दर्यकरण, पुजारी व्यवस्थापन, र सांस्कृतिक कार्यक्रमका माध्यमबाट ती स्थानहरूको जीवत्व कायम राख्ने प्रयास गरेका छौं। नयाँ पुस्तालाई तीर्थ–परम्परा चिनाउने विशेष कार्यक्रम पनि गर्छौं।
नेपाल को प्रमुख चिनारी को रुप मा रहेको जोतिर्लिङ हरु को परिचय गराइरहेका छौ।
• युवा पुस्तालाई धर्म र संस्कृतिप्रति आकर्षित गर्न के रणनीति अपनाउँदै हुनुहुन्छ?
हामी ‘युवा र सनातन’ अभियानमार्फत युवालाई धार्मिक शिविर, ज्ञानवर्ग, भजन प्रतियोगिता, नाटक र डिजिटल अभियानमा संलग्न गरिरहेका छौं।
सामाजिक सञ्जाल र मोबाइल एप्सको प्रयोग गरेर उनीहरूलाई आकर्षित गरिन्छ।
धर्म सम्बन्धी विभिन्न गोष्ठी एबम सभा आयोजना गरेर
नेपाल आफैमा हिन्दु नगरी हो र येहा परापुर्बकाल मा ऋषि महर्शी हरु को त्याग तपस्या देन को बिसय मा जानकारी गरायेर।
• नैतिक शिक्षा र धार्मिक चेतनाका लागि विद्यालय वा समुदायमा कुनै कार्यक्रम सञ्चालन भएको छ?
हो, हामीले विद्यालयस्तरमा नैतिक शिक्षाका कक्षाहरू सञ्चालन गरेका छौं। समुदायमा ‘धार्मिक संवाद’ कार्यक्रम सञ्चालन हुन्छ, जसमा धर्म, संस्कार र व्यवहार विषयक विषयवस्तु उठाइन्छ।
हिन्दु धर्म किन प्रमुख धर्म यो बिसय मा जानकारी गराइरहेको छौ।।
अगामी दिन मा बिश्व भरी छरियेर रहेका तमाम हिन्दु बादि हरु लाई एक छत्र मा राख्ने छौ। र विशाल कार्यक्रम आयोजना गर्ने छौ।
• सनातन धर्मका शिक्षाहरूलाई व्यवहारमा उतार्न स्थानीयस्तरमा कसरी काम गर्दै हुनुहुन्छ?
हामीले कर्म, दान, सत्य, अहिंसा, सेवा र संस्कारका मूल्यलाई व्यवहारमा उतार्न अभिभावकदेखि बालबालिकासम्मलाई लक्षित कार्यक्रम गरिरहेका छौं। ‘हाम्रो धर्म–हाम्रो व्यवहार’ अभियान चलाइएको छ।
• संगठनमार्फत सामाजिक कार्यहरू (जस्तै: बिपन्नलाई सहयोग, रक्तदान, निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर आदि) कति प्रभावकारी रूपमा भइरहेको छ?
हाम्रो संगठनले नियमित रूपमा रक्तदान, निःशुल्क आँखा शिविर, खाद्यान्न वितरण, शैक्षिक सामग्री सहयोग जस्ता कार्यक्रम गर्दै आएको छ। विपद्का बेला राहत वितरण पनि हामीले सक्रियतापूर्वक गरिरहेका छौं।
• अन्य धर्मसंघ र संस्थाहरूसँगको सहकार्य र समन्वय कस्तो छ?
हामी सबै धर्मप्रति सम्मानजनक व्यवहार राख्छौं। परोपकारका कार्यमा इसाई, बौद्ध र मुस्लिम धर्मका संघसंस्थासँग पनि सहकार्य गरेका छौं। हाम्रो उद्देश्य कट्टरता होइन, सहिष्णुता र सद्भाव हो।
• नगरपालिका तहमा विश्व हिन्दु महासङ्घका भावी कार्यक्रमहरू के-के छन्?
हामी मन्दिर संरक्षण, संस्कृत पाठशाला स्थापना, युवा धर्मशिविर, वृक्षारोपण, संस्कार शिक्षालय, तथा अनलाइन धार्मिक ज्ञान प्लेटफर्म निर्माणको तयारीमा छौं। यस्तै, ‘एक घर–एक गीता’ अभियान पनि ल्याउन चाहन्छौं।
• तपाईंलाई अहिलेसम्मको कार्यकालमा सबैभन्दा ठूलो चुनौती के महसुस भयो?
युवा पुस्ताको बढ्दो धर्म–संस्कृति प्रतिको विमुखता र समाजमा धर्मको नाममा हुने विकृति–विसंगतिहरू ठूलो चुनौती रहे। तथापि, निरन्तर संवाद, कार्यशाला र व्यवहारिक कार्यक्रमबाट ती चुनौतीहरू कम हुँदै गएका छन्।
• हिन्दू धर्मप्रति बढ्दो उदासीनता हटाउन तपाईका विचारमा के गर्नुपर्छ?
हामीले धर्मलाई केवल पूजा वा कर्मकाण्डका रूपमा होइन, जीवनपद्धति र नैतिक मूल्यका रूपमा प्रस्तुत गर्नुपर्छ। शिक्षाको माध्यमबाट धर्मको वैज्ञानिक पक्ष बुझाउनुपर्छ। ‘धर्मको आधुनिक पुनर्ब्याख्या’ अनिवार्य छ।
• आजको युवापुस्ता र भावी पुस्तालाई तपाईले के सन्देश दिन चाहनुहुन्छ?
युवापुस्ता परिवर्तनका अग्रदूत हुन्। धर्म र संस्कृतिबाट प्रेरित भएर देश, समाज र आफैंलाई चिनौं। प्रविधिसँगै परम्परालाई नबिर्सौं। ‘सांस्कृतिक मूललाई सम्हाल्दै, आधुनिकताको बाटो समातौं।’
• धर्म, राष्ट्रियता र संस्कृतिको संरक्षणमा सबैले आ-आफ्नो तहबाट के योगदान गर्न सक्छन्?
हरेक व्यक्ति आफ्नो घरमा धार्मिक वातावरण सिर्जना गर्न सक्छ। आ–आफ्नो पेशा, क्षेत्र र जिम्मेवारीबाट धर्म, भाषा, पोशाक, पर्व, परम्परा र संस्कारलाई व्यवहारमा उतार्न सक्छ। “संरक्षण केवल नाराले होइन, आचरणले हुन्छ।”
सम्बन्धित खवर
